Pismo klinowe

Geneza

Około 3200 p.n.e., w Uruk, ktoś bardzo zmęczony liczeniem owiec wymyślił, że zamiast trzymać żetony w woreczku, można odcisnąć ich kształt na mokrej glinie. To była księgowość, nie literatura. Pismo zaczęło się od rachunków — i to mówi o ludzkości całkiem sporo.

Ewolucja

Z czasem piktogramy upraszczały się do abstrakcyjnych kombinacji klinów. Trzcinowy rylec zostawiał na glinie charakterystyczny ślad — szeroki na początku, wąski na końcu. Klin.

Trzy typy znaków

Czytanie pisma klinowego zaczyna się od rozpoznania, czym w ogóle jest dany znak:

• Logogramy — jeden znak = całe słowo (np. „król”).
• Sylabariusze — jeden znak = sylaba (np. „ba”).
• Determinatywy — niewymawiane podpowiedzi gramatyczne („to bóstwo”, „to miasto”, „to drewno”).

W praktyce

Czytanie tabliczki to pół-archeologia, pół-łamigłówka. Najpierw transliteracja, potem normalizacja, potem tłumaczenie. Każdy etap to decyzja, którą inny asyriolog może podważyć. I często podważa.

Narzędzia do nauki