Mezopotamia · ok. 2700 p.n.e.

Witaj w archiwum Nidaby

Bogini, która patrzyła skrybom przez ramię
i poprawiała im klin, gdy rylec się ślizgał.

𒀭 𒉀 𒁾 𒁉
𒊺 𒈠 𒂗 𒆠
𒌷 𒋩 𒈨 𒁕
𒀀 𒈾 𒁲 𒅗
𒁾 𒂊 𒈨 𒈾
Tabliczka. Glina. Trwa już 4700 lat. Twój dysk SSD nie da rady.

Rozdział I

Dlaczego Nidaba? I kim ona w ogóle była?

Krótko: bo każdy projekt potrzebuje patrona, a my wybraliśmy taką, która nie ma własnego filmu w Marvelu i raczej go nie dostanie. Jej strata, nasza wygrana.

Nidaba (czasem Nisaba, bo skrybowie 4700 lat temu też mieli problem z literówkami) to sumeryjska bogini pisma, rachunków, zbóż i ogólnie wszystkiego, co wymaga porządku w tabelce. Można powiedzieć, że była pierwszym product ownerem w historii — pilnowała, żeby każdy worek jęczmienia miał swój wpis, a każdy wpis miał swojego skrybę.

Kiedy w Mezopotamii ktoś zaczynał pisać tabliczkę, zaczynał ją od modlitwy do Nidaby. Nie do szefa. Nie do klienta. Do niej. Dziś nazwalibyśmy to standupem z bóstwem.

Później, kiedy do Sumeru wpadli Akadowie i zaczęli wprowadzać własnych bogów, Nidabę powoli wypchnął bóg-mężczyzna o imieniu Nabu. Klasyk. Ale tabliczki zostały. I dlatego dziś, otwierając tę stronę, czytasz coś, co ona by zaakceptowała: uporządkowane, opisane, zarchiwizowane.

Fakt z dolnej szuflady: imię Nidaby zapisywano znakiem 𒀭𒉀, który dosłownie znaczy „bóstwo + trzcina”. Trzcina, bo rylcami z trzciny wyciskano klin w mokrej glinie. To jakby nazwać kogoś „świętą klawiaturą”.

Rozdział II

Pismo klinowe

Najstarszy znany system pisma. Wymyślony, żeby liczyć owce. Skończył jako medium dla poezji, kontraktów małżeńskich i listów obrażonych urzędników.

  • Geneza i ewolucja znaków
  • Logogramy, sylabariusze, determinatywy
  • Jak czytać tabliczkę krok po kroku
Czytaj rozdział

Rozdział III

Tabliczki

Każda gliniana tabliczka to mały archiwum: spis, modlitwa, list, rachunek za piwo. Tu pokazujemy wybrane, opisane i przetłumaczone.

  • Tabliczki gospodarcze
  • Listy i dokumenty prawne
  • Hymny i teksty literackie
Otwórz katalog

Rozdział IV

Biblioteka

Trzy półki: źródła, opracowania, narzędzia. Pełen indeks znajdziesz na stronie biblioteki.

Źródła pierwotne

Tabliczki, inskrypcje, hymny do Nidaby. Skany i transliteracje z otwartych archiwów.

Idź do półki

Opracowania

Książki i artykuły naukowe. Od Kramera po współczesnych asyriologów. Z notatkami.

Idź do półki

Narzędzia

Słowniki, czcionki klinowe, transliteratory. Wszystko, czego potrzebujesz, by zacząć czytać samodzielnie.

Idź do półki

Rozdział V

Masz tabliczkę, której nie umiesz odczytać?

Albo po prostu chcesz coś dorzucić do archiwum? Napisz. Odpisuję wolniej niż glina schnie, ale odpisuję.